31 Ekim 2008 Cuma

VMware ESXi nin Yapısı

Oldukça uzun bir aradan sonra tekrar yazabilmenin mutluluğu içerisindeyim. Bu arada sitemi takip edenler ve her seferinde olduğu gibi durduğunu görenlerden de özür diliyorum.

Günümüzün en gözde işlerinden biriside sanallaştırma. Bu sektörde eskiden beri VMware firmasının yazılımları kullanılarak bir şeyler yapılabiliyordu. Ancak bu da oldukça maliyetli oluyordu. Ancak ne olduysa bir anda VMware ESX isimli meşhur sanallaştırma sisteminin ücretsiz bir versiyonunu (ESXi 3.5 Update 2) son hali çıkartmaya karar verdi. Bunda Windows un Hyper-V ile yaptığı ciddi atağın ve lisanslama konusunda ki bazı avantajlarının neden olduğunu söyleyebiliriz. Bunlara ilerleyen yazılarımda değineceğim. VMware in bu ücretsiz sanallaştırma yazılımını http://www.vmware.com/products/vi/esx/esx3i.html adresinden önce üye olarak (Ürün anahtarı üye olunarak alınabiliyor) indirebilirsiniz. Sanallaştırma destekleyen bir sunucunun üzerine deneme sürümü olarak kurduktan sonra bize verilen ürün anahtarı ile sorunsuz bir şekilde kullanmaya başlayabiliriz. Kurulum ve üzerinde sanal makinelerin oluşturulması işlemleri de sonraki yazımın konularını oluşturuyorlar. Bu yazımda ise sizlere ESXi 3.5 in yapısından ve özelliklerinden bahsetmek istiyorum.

VMware ESXi ESX ile aynı fonksiyonelliği ve performansı sunmaktadır. Bunun yanında bir takım farklılıkları da vardır. Özellikle Linux tabanlı servis konsolu ESXi de kaldırılmıştır. Bunun sebebi olarak ESX inin OEM firmaların sunucularını ön kurulumlu olarak dağıtabilmelerine olanak tanımaktır. Ancak yine ayrı olarak CD ile de kurulup kullanılabilmektedir. Böylece ESX ile 2 Gb olan kurulum boyutu 32 Mb gibi inanılmaz bir rakama indirilebilmiştir (Microsoft Hyper-V de bu rakam ServerCore kurulumu yapıldığında dahi 2.6 Gb dır. Ancak buna daha sonra değineceğiz). Çıkarılan Linux tabanlı servis konsolunun yerine uzaktan kullanılan komut satırı ortamı konulmuştur. Bu komut satırına çok da ihtiyaç duymadan VMware Infrastructure Client ile görsel olarak neredeyse tüm işlemlerimizi yapabiliriz.

ESXi, VMware Infrastructure 3 yapısını desteklemektedir. Bu yapı VMware Virtual Machine File System, Virtual SMP, Virtual Center, VMotion, VMware Distrubuted Resource Scheduler, VMware High Availability, VMware Update Manager ve VMware Consolidated Backup sistemlerini de içermektedir. Bunlara kısaca değinmek gerekirse;

· VMware Virtual Machine File System (VMFS): ESX ya da ESXi Server da bulunan sanal makinelerin bulunduğpu disklerin dosya sistemi

· Virtual SMP (VMware Virtual Symmetric Multi-Processing): Bu özellik ile sanal bir makinenin birden fazla fiziksel işlemciyi kullanabilmesi sağlanır.

· VMotion ve Storage VMotion: Vmotion ile çalışan sanal makinelerin bir fiziksel sunucudan diğerine kesinti olmaksızın taşınabilmesi sağlanır. Storage VMotion ile de sanal makinelerin dosyalarının bir storage ünitesinden diğerine sanal makinede herhangi bir kesinti olmaksızın taşınması sağlanır.

· VMware Distrubuted Resource Scheduler: Sistemin ihtiyacı olan donanımsal isteğin dinamik olarak hesaplanması ve çıkan sonuca göre yeterli miktarda donanımın alıkonması ve bu sanal makineye aktarılmasını sağlar.

· VMware Consolidated Backup: Sanal makinelerin üzerinde agent çalışmasına gerek kalmadan yedekleme yapılabilmesini ve ESX ya da ESXi üzerine tekrar yüklenebilmesini sağlar.

· VMware High Availability: Gerçek High-Availability de olduğu gibi bir sanal makine de sorun ortaya çıktığında ve çalışması durduğunda diğer sunucularda bulunan sanal makinelerin otomatik olarak başlatılması sağlanır.

ESX inin altyapısı işletim sisteminden bağımsız ve işletim sisteminin altında çalışan bir yapıdır. Bu özellik VMKernel ile sağlanmaktadır. VMKernel sistemde ki tüm proseslerin (uygulamaların ve ajanların) çalıştırılması, sanal makinelerin çalıştırılması, donanımların kontrolünün ve ihtiyaçlarının (sürücülerin ayarlanması ya da I/O kontrolü gibi) yönetimi gibi işleri yerine getirmektedir. VMKernel de çalıştırılan önemli prosesler şunlardır;

a) Direct Console User Interface (DCUI): Server da ki konsoldan erişilip ayarların yapılabilmesini sağlayan ayar ve yönetim arayüzüdür.

b) Virtual Machine Monitor: Sanal makinelerin çalışma ortamını oluşturan sistemdir. Aynı zamanda VMX in yardımcı işlevidir. Çalışan her sanal makinenin bir VMM i ve bir VMX i vardır. VMX sanal makinelerin yapılandırma ayarlarının saklandığı metin dosyasıdır. Bu dosyada değişiklik yapılmak istenirse bir metin editörü ile dosya açılarak yapılabilir. VMM ise Virtual Machine Manager ın kısaltılmış halidir ve adında anlaşılacağı üzere sanal makineyi yönetmekle yükümlüdür.

c) Agents: VMware Infrastructure Management yapısının uzak programlar tarafından kullanılmasını sağlar.

d) The Common Interface Model (CIM): Standart API ler kullanılarak uzak yazılımlar ile donanım seviyesinde yönetime olanak sağlar.

Sistem Dosyaları ve Amaçları:

Sistem ilk açıldığında VMKernel donanımları tarar ve uygun sürücüleri yükler. Ayrıca yerel diskleri kontrol eder ve diskle boş ise onları sanal makinelerin tutulmaları için VMFS dosya sistemi ile formatlar. Sistem boot sırasında VMKernel varsayılan değerleri ile bir yapılandırma dosyası oluşturur. Bu yapılandırma dosyasına konsoldan ya da diğer VMware araçlarından ulaşılarak istenilen değişiklikler yapılabilir. Bu yapılandırma dosyası memory modülünde saklanır ve sistem yeniden başladığında yapılandırma ayarları buradan okunur.

ESXi nin konfigürasyon dosyası /etc/vmware in altında, log dosyaları da /var/log/vmware in altında bulunur. Güncellemelerde /tmp nin altına indirilirlerve buradan kurulurlar. Ancak bu dosya sistemi VMFS dosya sisteminden farklıdır. VMFS dosya sistemi sanal makinelerin barındırılması için kullanılır. VMFS dosya sistemi ESX de olduğu gibi yerel disk üzerinde tutulabileceği gibi paylaşılan bir depolama ünitesinde de (SAN) bulunabilir. Dolayısıyla ESXi yerel diski olmayan sunucularda dahi çalışabilmektedir.

ESXi nin firmware üzerinde yüklü bulunan modellerinde bu firmware in bir kısmı hafızadaki yapılandırma dosyalarının firmware e yazılabilmesini sağlar. Böylece elektrik kesilse ya da disk arızalansa dahi sistem açıldığında bu kısımdan okunarak çalışır duruma gelir. Dosyalar bu kısımdan yedeklemek amacıyla çekilebilir. Bu sayede hem yedek alınmış olur hem de aynı yapılandırma ayarları başka bir ESXi sunucusunda kullanılarak benzer sistemler oluşturulabilir. Böylece bir sunucu arızalandığında aynı yapılandırma ayaralarına sahip diğer bir sunucu ile çalışmaya devam edilebilir.

Firmware e gömülü sistemlerde yama yada güncelleme işlemleri yapıldığında ikiye ayrılmış firmware bölümünden birisine halihazırda çalışır sistem sürümü yazılır diğerine de yeni sürüm yazılır ve sistem yeniden başlatılır. Eğer sistemin yeniden başlatılması sırasında bir sorun oluşursa otomatik olarak yeniden başlatılır ve sistem yedeği alınmış çalışır durumdaki sürümden açılır. Bunu günümüzde anakartların kullandığı çift bios çipi gibi düşünebiliriz.

Uzak komut satırı ortamı ile ya da VMware Infrastructure Client ile görsel olarak memory, file system ve VMFS veri depolama kısmına ulaşılabilinir. Bu sistem sunucu üzerinde oluşturularak kullanıcı ve gruplara gerekli yetkilerin verilmesi içinde kullanılabilmektedir. Kullanıcı ve grupların tanımlamalarının olduğu dosyalar /etc/passwd, /etc/shadow ve /etc/group klasörlerinde diğer işletim sistemlerinde olduğu gibi kriptolanarak saklanmaktadır.

ESXi de swap dosyası eğer var ise (otomatik olarak) yerel disk üzerinde oluşturulan VFAT dosya sisteminde saklanır. Ancak yerel disk yok ise paylaşılan bir depolama birimi (SAN) üzerinde de swap dosyası saklanabilir. Bu da VMFS dosya sistemli bir disk alanı olacaktır.

Konsol Kullanıcı Arabirimi:

Bu arayüz BIOS ekranı görünümlü ESXi üzerinde çalışan bir arabirimdir. Sanal sunucumuzun kurulumundan sonra karşımıza çıkacaktır. Oldukça basit olarak tasarlanmış olan bu arabirimden;

· Root parolası belirlenebilir,

· Network ayarları yapılabilir,

· Basit network testleri yapılabilir,

· Loglar görülebilir,

· Agent lar yeniden başlatılabilir,

· Tüm ayarlar ilk haline getirilebilir,

Bu arabirimin kullanılabilmesi için root kullanıcısı seviyesinde kullanıcı hakları ile girilmelidir. İlk kurulumda root kullanıcısının parolası boştur. Dolayısıyla ilk kullanımda bunun değiştirilmesi çok önemlidir.

ESXi üzerinde sistem ile iletişim kurulabilmesi amacıyla bazı portlar açık olarak gelir. Bunlar;

· 80 numaralı port ki kendi bilgisayarımızdan sisteme http://esxiipadresi/ adresinden erişip gerekli yazılımları sistemimize çekebileceğiz,

· 443 numaralı port istenirse yukarıda ki işlemin SSL üzerinden yapılabilmesini sağlamak amacıyla kullanılır,

· 427 numaralı port Service Location Protocol e ulaşmak için kullanılır,

· 5989 numaralı port ile 3. Parti yönetim araçlarının sistemle haberleşebilmeleri için kullanılır,

· 902 numaralı port ile de eski VIM API lerini desteklemek için kullanılır,

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere hoşçakalın;

M. Hakan CAN

25 Ağustos 2008 Pazartesi

Devcon.exe ile Uzaktan Donanım Sürücüsünün Yüklenmesi

DEVCON İLE UZAKTAN DONANIM SÜRÜCÜSÜ YÜKLEME

Çok uzun bir aradan sonra tekrar merhabalar. Bu makalemizin konusu uzaktan bilgisayara takılan bir donanımın sürücüsünü yükleyebilmek üzerine. Buna neden ihtiyacımız olsun gibi bir düşünceye sahip olmak başta normal olabilir. Ama yazıya konu olan ihtiyacın ortaya çıkmasının ardından oldukça normal ve kullanışlı bir yöntem olduğunu da görmüş olacağız.

Ortaya çıkan ihtiyacı açıklarsak: Yaklaşık 500 kullanıcının olduğu bir etki alanı ortamında kullanıcıların dokümanları e-imza yolu ile imzalamaları ve bunun için gerekli olan kart okuyucunun ve imza yazılımının kullanıcıların bilgisayarlarına kurulması olarak açıklayabiliriz. 500 kullanıcıyı tek tek gezip yüklemeleri yapmanın gerektirdiği zaman ve personel sayısı yüksek olacaktır.

Burada karşımıza Microsoft’ un harika araçlarından bir tanesi olan devcon.exe çıkıyor. Bu araç görsel olarak işlem yaptığımız Device Manager konsolunun komut satırında ki karşılığıdır. Açılımı da Device Console dur. Normal kurulumda bu komut satırı aracı hazır gelmez. Bunun için Microsoft ‘un yayınladığı Windows Server 2003 Support Pack SP1 i http://support.microsoft.com/kb/892777 adresinden diğer faydalı araçlar ile birlikte indirebilir, Windows Server 2003 SP1 cd sinde Support\Tools altında yer alan dosyadan kurabilir ya da http://support.microsoft.com/kb/311272 adresinden sadece bu aracı çekebiliriz.

Konuyu iki bölüme ayırarak nasıl yapıldığını anlatmak istedim. İlk bölümde sunucu tarafında yapacaklarımız diğer bölümde ise kullanıcının bilgisayarında yapılacaklar olacak.

BÖLÜM 1 - Sunucu Tarafında Yapılacaklar

Yukarıda ki adreste belirttiğim Support Pack i sunucumuza yükledikten sonra Program Files klasörümüzün altında Support Tools adında bir klasöre tüm araçların atılmış olduğunu görürüz. Burada devcon.exe dosyasını \Windows\System32 klasörünün altına atarak komut satırında yoldan bağımsız çalışmasını sağlayabiliriz.

Yapacağımız sürücü yükleme işleminin sorunsuz tamamlanabilmesi için kullanıcıların o sistem üzerinde donanım yükleyip kaldırabilmeleri için yetkilerinin olduğundan emin olmamız gerekiyor. Microsoft’ un devcon.exe için kullanım talimatında yazdığı üzere etki alanımızın Güvenlik Poliçelerinde aşağıda ki ayarı yapmamız gerekmektedir. Buna göre;

StartàAdministrative ToolsàDomain Security Policy ye tıklayarak etki alanı güvenlik poliçesini açalım. Burada Local Policies altında User RigthsAssignment altında bulunan Load and Unload Device Drivers (Aygıt sürücülerini yükle ve kaldır) adlı ilkeye çift tıklanarak Define These Policy Settings kutusu işaretlenir ve aşağıda Add User or Group butonuna tıklanarak etki alanında ki Domain Users kullanıcı grubu seçilir. Bu ayar kullanıcıların bilgisayarına 90+-30 dakika içerisinde ya da kullanıcılar bilgisayarlarını yeniden başlattıklarına uygulanacaktır.

Yukarıda ki ayarımızı tamamladığımıza göre kullanıcıları sistemlerine kurulacak olan donanım sürücülerini herkesin ulaşabileceği bir yerde paylaşıma açmalı ve Everyone – Read yetkisi vermeliyiz. Ben burada bu klasörü kartsurucu klasörünün altında omnikey klasörü olarak belirledim. Etki alanımızın kurulu olduğu sunucunun adı da mainserver olduğu düşünülürse UNC adresimiz \\mainserver\kartsurucu\omnikey olacaktır. Aynı klasörün altında devcon adında bir klasör daha oluşturdum ve bu klasöre de kullanıcıların bilgisayarlarında \%systemroot%\system32 altına kopyalayacağımız devcon.exe dosyasını koydum. Bu klasörün UNC adresi de \\mainserver\kartsurucu\devcon olacaktır.

Şimdi sistemlere kurulumu yapılacak olan kart okuyucunun donanım ID sini öğrenmemiz gerekecek. Bunun için sunucuya kart okuyucuyu taktıktan sonra yeni donanım bulundu sihirbazını İPTAL diyerek kapatalım. Komut satırından aşağıda ki komutu girerek sistemde ki USB portlarını ve USB portlarına takılı olan cihazların donanım ID lerini listelemiş oluruz. Komutumuz;

devcon find USB\* dır.

Bu komut sonucunda ekranda ki çıktı aşağıdaki gibi olacaktır;

USB\ROOT_HUB\4&3788CC09&0 : USB Root Hub

USB\ROOT_HUB20\5&5A96D93&0 : USB Root Hub

USB\VID_076B&PID_3021\5&1F8FD7D0&0&1 : Smart Card Reader USB

USB\VID_0E0F&PID_0002\5&1F8FD7D0&0&2 : Generic USB Hub

NOT: Yukarıda ki işlemi devcon.exe aracını test amacıyla bir bilgisayarın %systemroot%\system32 klasörüne kopyaladıktan sonra USB cihazın donanım ID sini aynı şekilde öğrenebiliriz.

Yukarıda yazanlardan bizim için önemli olan kısım koyu olarak belirttiğim kısımdır. Burada USB\ ifadesinden sonra ki VID_076B bizde donanım ID sini & işaretinden sonra ki kısımda modelini göstermektedir. Normalde & işaretinden sonrasına aynı sürücü ile birden fazla modelin tanımlandığı durumlarda ihtiyaç duyuyoruz. Yukarıdaki Smart Card Reader USB ifadesi donanımızın sürücüsü yüklenmeden önceki görünen halidir. Sürücümüz başarı ile yüklendikten sonra burada CardMan 3x21 yazacaktır.

Ön hazırlıklarımızı tamamladığımıza göre yükleme işlemleri için gerekli olan batch dosyalarını yazmaya başlayalım. Bu dosyaları yazdıktan sonra dağıtımlarını Group Policy ile sağlayacağız. Öncelikle kullanıcıların bilgisayarlarına devcon.exe yi kopyalamamız gerekiyor. Bunun için komutumuz aşağıda ki gibi olacaktır;

If exist %systemroot%\system32\devcon.exe then goto end

copy \\mainserver\kartsurucu\devcon\devcon.exe %systemroot%\system32\devcon.exe

:end

Yukarıda ki komutları notepad ile oluşturduğumuz copydevconfile.bat isimli bir batch dosyasının içerisine yazıp kayıt edelim ve dosyayı kopyalayalım. Yazdığımız script dosyasını Group Policy ile dağıtmak için Active Directory Users and Computers konsolunda etki alanı adına sağ tıklayarak Properties seçeneğini seçtikten sonra Group Policy sekmesine gelerek Default Domain Policy yi seçip aşağıdan Edit e tıklayalım (Eğer yüklü ise Administrative Tools dan Group Policy Management konsolunu açıp Default Domain Policy ye sağ tıkayıp Edit tıklanır. Bu konsol yüklü değil ise;

http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=0A6D4C24-8CBD-4B35-9272-DD3CBFC81887&displaylang=en adresinden indirilebilir).

Açılan konsolda Computer ConfigurationàWindows SettingsàScripts (Startup/Shutdown) bölümüne gelip sağ tarafta bulunan Startup seçeneğine tıklayalım. Açılan pencerede sağ tarafta bulunan Add butonuna ve daha sonrada Browse butonuna tıklayarak daha önce kopyalamış olduğumuz dosyayı açılan iletişim kutusuna yapıştıralım ve OK diyerek tüm pencereleri kapatalım.

Sıra kart okuyucu sürücülerinin kurulumunu sağlayacak komut için bir batch dosyası yazmaya geldi. Bunun için de komutumuz aşağıda ki gibi olacaktır;

Devcon update \\mainserver\kartsurucu\omnikey\cxbu0wdm.inf "USB\VID_076B&PID_3021"

Yukarıda ki komut satırını notepad ile oluşturduğumuz updatecarddriver.bat isimli bir dosyanın içerisine yazıp kayıt edelim ve dosyayı kopyalayalım. Administrative Tools à Group Policy Management konsolunu açıp Default Domain Policy ye sağ tıkayıp Edit i tıklayalım. Açılan konsolda Computer ConfigurationàWindows SettingsàScripts (Startup/Shutdown) bölümüne gelip sağ tarafta bulunan Startup seçeneğine tıklayalım. Açılan pencerede sağ tarafta bulunan Add butonuna ve daha sonrada Browse butonuna tıklayarak daha önce kopyalamış olduğumuz dosyayı açılan iletişim kutusuna yapıştıralım ve OK diyerek tüm pencereleri kapatalım.

BÖLÜM 2 - Kullanıcı Tarafında Yapılacaklar

Sunucu tarafında ki tüm işlemleri yaptıktan sonra kullanıcılar bilgisayarları kapalıyken kart okuyucusunun sistemlerine takılı şekilde açmaları ya da kullanıcıların bilgisayarları açıkken kart okuyucularını sistemlerine taktıktan sonra çıkan yeni donanım bulundu sihirbazına İPTAL dedikten sonra sistemlerini yeniden başlatmaları yeterli olacaktır. Çünkü Group Policy de batch dosyalarımızı Windows açılırken çalıştırılacak şekilde ayarladık. Sistemler açılırken sürücüler bilgisayara kurulacaktır. Herhangi bir kullanıcının bilgisayarında Device Manager dan ya da devcon.exe aracı ile sistem de takılı olan USB cihazlara bakabiliriz. Komutumuz;

devcon find USB\* dır.

Ekranda ki çıktısı da aşağıdaki gibi olacaktır.

USB\ROOT_HUB\4&3788CC09&0 : USB Root Hub

USB\ROOT_HUB20\5&5A96D93&0 : USB Root Hub

USB\VID_076B&PID_3021\5&1F8FD7D0&0&1 : CardMan 3x21

USB\VID_0E0F&PID_0002\5&1F8FD7D0&0&2 : Generic USB Hub

4 matching device(s) found.

Umarım faydalı bir yazı olmuştur. Yeni yazılarımda görüşmek dileğiyle;

M. Hakan CAN

21 Nisan 2008 Pazartesi

Basit Dosya Paylaşımını Group Policy İle Kapatmak

Herkese selamlar;

Bazı antivirüs programları kurulmadan önce istemci kısmında Windows Firewall un kapatılması ya da Basit Dosya Paylaşımının devre dışı bırakılması gibi ön talepleri olabiliyor. Windows Firewall u Grup Poliçelerinden birkaç tıklama ile tüm istemcilerde devre dışı bırakabiliyoruz. Ancak Basit Dosya Paylaşımını kapatmak için biraz daha uğraşmak gerekiyor.

Şöyleki bu ayar Windows Registry de

HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Lsa nın altında forceguest (dword) kaydı ile belirlenmekte. Bu ayar 1 iken açık 0 iken basit dosya paylaşımı kapalı oluyor. Bu ayarı tahmin edebileceğiniz üzere ufak bir script dosyası ve ek olarak registry de değişiklik yapmak için bir reg dosyası kullanarak değiştirebileceğiz.

Registry.reg adında (ad önemli değil) bir dosya oluşturalım ve içerisine aşağıdaki satırları yazıp kaydedelim.

REGEDIT4
[HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Lsa]
"forceguest"=dword:00000000

Bu dosyayı kullanıcıların XP si açılırken çalıştırabilmek içinde basitdosya.bat (ad önemli değil) adında bir dıosya oluşturalım ve içerisine aşağıdaki kodu yazalım ve kaydedelim,

regedit.exe /s registry.reg


Buradaki /s parametresini kullancıya bu değişikliği onaylayıp onaylamadığı ile ilgili soru sormasını önlemek için ekledik.

Bu dosyaları Default Domain Policy de Computer Configuration --> Windows Settings --> Scripts altındaki Startup a çift tıklıyoruz ve açılan iletişim kutusundan Add ve sonrada Browse diyerek oluşturmuş olduğumu iki dosyayı buraya kopyalıyoruz. Script Name kısmında da basitdosya.bat yazarak ok diyoruz ve pencereleri kapatıyoruz.

Bu işlemlerden sonra kullanıcılar bilgisayarlarını açtıklarında Basit Dosya Paylaşım seçeneği kapalı hale gelmiş olacak.

Tekrar görüşmek üzere;

M. Hakan CAN

14 Nisan 2008 Pazartesi

LegacyExchangeDN Hakkında

Exchange 5.5 zamanında aynı Windows da ki SID gibi her nesnenin bir Object Distinguished Name i olurdu. Exchange deki tüm yetkilendirme işlemleri bu özellik kullanılırdı. Ancak Exchange 2000 ile birlikte artık Active Directory kullanılmaya başladı ve dolayısıyla Object Distinguished Name özelliğine gerek kalmadı. Bu özelliğin yerini LegacyExchangeDN denen özellik aldı. Bu özellik kullanıma açılmış tüm mail adresleri için gerekli değeri içerir. Ancak maili aktive edilmemiş nesneler için ise bu değer boş olarak hazır gelir.

Bu kısa önbilgiden sonra karşılaştığım sorunu ve çözümüne geçeyim. Bilinen üzere bayanlar evlendiklerinde soyadlarını değiştirebiliyorlar ve bu değişikliği bizim de AD ye yansıtmamız gerekiyor. Bir kullanıcı için bunu yaptık ancak Outlook da bu kullanıcıya mail atıldıktan sonra Outlook un hatırladığı format Ad Soyad şeklinde gözükmeye devam etti.

Örnek vermek gerekirse (İsim tamamen uydurmadır) Nihan Sezer kullanıcısının eski soyadı Sezer’ ken kullanıcı adı nsezer idi. Kullanıcının soyadı değişikliğinden sonra Nihan Peker oldu ve kullanıcı adı da npeker şeklinde düzenlendi. Ancak bu kullanıcıya mail atıldığında Outlook un hatırladığı kullanıcı adı Nihan PEKER şeklinde oluyordu. Nasıl olur eder diye AD ve Exchange de yapılan aramalar sonuçsuz kaldı ve asılında olup da gözükmeyen ayarlara sıra geldi. Bu ayarı yapmak için öncelikle o kullanıcının bilgilerine erişmemiz gerekiyor. Bunun için;

ldifde -f c:\nihan.ldf -p subtree –r “(&(ObjectCategory=person)(ObjectClass=user)(givenname=nihan))"

şeklinde ki komut ile kullanıcının bilgilerini nihan.ldf dosyasına çekelim ve notepad ile açalım. İçerisine baktığımızda

legacyExchangeDN: /o=deneme/ou=First Administrative Group/cn=Recipients/cn=nsezer

şeklinde olduğu görülüyor. Dolayısıyla burada kalan bilgiyi yeni haline çevirmemiz gerekiyor. Bunun içinde aşağıdaki kodu nihan.ldf adında ki bir dosyaya yazdıktan sonra komut satırından

ldifde –i –f c:\nihan.ldf şeklinde yazıp çalıştırarak gerekli değişikliği yapmış oluyoruz.

dn: CN=Nihan PEKER,OU=Kullanicilar,OU=Pers,DC=deneme,DC=com,DC=tr

changetype: modify

replace: legacyExchangeDN

legacyExchangeDN: /o=ssm/ou=First Administrative Group/cn=Recipients/cn=npeker

-

Bu işlemlerden sonra kullanıcın Exchange ayarlarında değişiklik yapıldığı için Outlook da posta hesabının kaldırılıp yeniden kurulması gerekecek. Bu işlemleri de yaptıktan sonra bu sorun ortadan kalkmış olacak.

Tabi bu işlemler için komut yazmak yerine Microsoft’ tan indirilebilen Microsoft Exchange Server LegacyDN Utility adlı araç ile de istenen düzenlemeler yapılabilir. Bu aracı http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyID=5EF7786B-A699-4AAD-B104-BF9DE3F473E5&displaylang=en adresinden indirebilirsiniz. Sağlıcakla kalın.

M. Hakan CAN

29 Şubat 2008 Cuma

Etki Alanında Kullanıcıları Local Administrators Grubundan Çıkarmak

Yeniden herkese selamlar;

Bugünkü yazım aslında hemen hemen tüm şirketlerin sistem yöneticilerinin derdi olan kullanıcının Local Administrators grubuna üye olmaları. Kullanıcı bu sayede kendi bilgisayarının tüm kontrolünü elinde tutmuş oluyor ve istemeden de olsa sisteme kurduğu programlar ile virüs bulaşmasına sebep olabiliyor ya da sistemin ayarlarında değişiklik yapabiliyorlar. Bunlarda sistem sayısının fazla olduğu kurumlarda merkezi yönetim konusunda sıkıntılara ve aksaklıklara sebep olabiliyor. Bunun önüne geçebilmenin bir yolu yine merkezi yönetimin bize sağlamış olduğu kolaylıktan geliyor. Daha önceki bir yazımda bilgisayarların Local Administrators parolalarının Group Policy deki Startup script metodu ile nasıl değiştirilebileceğini göstermiştim. Şimdi yine Group Policy de bu Logon Script metodunu kullanarak kullanıcıları Local Administrators grubundan çıkaracağız.

Bunun için removeuser.bat adında bir dosya oluşturalım ve bu dosyanın içine aşağıdaki komutu yazalım;

net localgroup administrators %username% /delete

Sıra geldi bu script dosyasını GroupPolicy ile dağıtmaya. Active Directory Users and Computers konsolunda domain adına sağ tıklayarak Properties şeçeneğini seçtikten sonra GroupPolicy sekmesine gelerek Default Domain Policy yi seçip aşağıdan edit e tıklayalım. Burada işlemi kullanıcı bazında yapacağımız için User Configuration kısmında Windows Settings altında bulunan Scripts(Logon/Logoff) bölümüne gelelim ve buradan Logon seçeneğine çift tıklayalım. İletişim kutusunda alt kısımda bulunan Show Files butonuna tıklayarak açılan pencereye daha önceden yazmış olduğumuz removeuser.bat adlı dosyayı kopyalayalım. Sağ tarafta bulunan Add butonuna tıklayalım ve çıkan iletişim kutusunda Browse seçeneği ile az önce kopyalamış olduğumuz dosyayı seçerek gösterelim ok diyerek kapatalım.

Bu işlemlerden sonra client bilgisayarlarda ilgili kullanıcı logon olduğunda bu script dosyası çalıştırılacak ve kullanıcı Local Administrators grubundan haberi ya da onayı olmadan çıkarılacaktır.

Sağlıcakla Kalın.

M. Hakan CAN

22 Şubat 2008 Cuma

Sanal Sistemler İçin Lisanslama Şekilleri

Selamlar;

Bir önceki yazımda fiziksel bir bilgisayarın sanallaştırılarak bir bilgisayar altında çalıştırılabilmesini anlatmıştım. Yazımın sonunda da bu konunun Microsoft’ un lisanslama kuralları ile ilgili neler getirdiğini araştırıp yazacağımı söylemiştim. Aşağıda bununla ilgili yazımı bulabilirsiniz.

Öncelikle biraz sanallaştırmadan bahsedelim. Sanal bilgisayarlardan önce bir bilgisayarda sadece bir işletim sistemini aynı anda kullanabiliyorduk. Sanallaştırmadan sonra ise bu uygulamalar vasıtasıyla bir işletim sisteminin üstünde birden fazla işletim sistemi çalıştırabilir duruma geldik. Bu sayede denemelerimizi, riskli işlerimizi sanal bilgisayarlarda yaptıktan ve çalıştığından emin olduktan sonra gerçek bilgisayarlara uygulayabildik.

Bunu sağlayan sanallaşma teknolojisi için sistemimize Microsoft’ un Virtual PC ya da Virtual Server 2005 yazılımlarını ya da VMware WorkStation ya da VMware Server yazılımlarını kurmamız yetiyor. Bu yazılımlar bilgisayarımızda ki işletim sisteminin üstünde bir katman oluşturarak aynı bilgisayarda birden fazla işletim sistemi çalıştırabilmemize olanak tanıyorlar. Ayrıca sanal bilgisayarlar sanal diskler kullandığından bunları usb diskimiz ile yanımızda taşıyabilir ve istediğimiz zaman kaldığımız yerden çalışmaya devam edebiliriz. Şimdi gelin Microsoft' un sanal sistemlerle ilgili lisanslama yöntemlerine bakalım.

Microsoft’ un eski lisanslama metodunda diyelimki 4 adet vhd dosyanız var ve bunlar içerisinde Windows 2003 Server ve Exchange olsun. Bu durumda 4 adet Windows 2003 lisansı ve 4 adette Exchange lisanslı almanız gerekecekti. Aynı şekilde eğer bu 4 dosyadan birisini ya da ikisini kullanmak üzere yüklediğinizde bu sefer 6 adet Windows 2003 ve 6 adet Exchange lisansınızın olması gerekecek. Çünkü 4 er adeti vhd dosyaları için ve 2 şer adeti de yüklenen Windows 2003 ve Exchange ler için. Bunun sebebi yüklenmiş olan sistemler ile depolanmış olan sistemlerin ayrı olması. Güncellenen lisanslama metodunda ise sadece o an da çalışan sanal sistemler için lisans bulundurulması gerekmektedir.

Tabi burada başka bir durum daha ortaya çıkıyor. Diyelim ki siz iki adet sanal sistemi çalıştırdınız ve onlara lisans ataması yaptınız. Ancak daha sonra bunların yerine başka sanal sistemleri çalıştırmanız gerekti peki atadığımız lisanslar ne olacak? Tabi burada dikkat edilmesi gereken lisans atamalarının 90 günden önce olamaması. Bunu için istisna olarak lisansın atandığı sunucuda ki donanımsal bir hatadan dolayı çalışamaz duruma gelmesi. Bu şekilde olduğunda kısa vadede lisansı başka bir yazılıma kaydırabiliyoruz.

Gelelim oldukça çok kullanılan bir versiyon olan Windows 2003 SBS Premium Edition a. Bu yazılım bildiğiniz gibi belli kısıtlarla birlikte geliyor. Örneğin en fazla 75 kullanıcı, ve beraberinde gelen tüm yazılımların (Windows Server 2003, Exchange Server 2003, Sql Server 2000) beraber ve aynı sistem üzerinde çalışmak zorunda olmaları gibi. Eğer bu üç yazılımı ayrı birer bilgisayarda çalıştırmak istenirse elimizde üç adet SBS lisansımızın olması gerekecek. Bu üç lisans sayesinde Windows 2003 ü bir fiziksel sistemde çalıştırırken Exchange 2003 ve Sql 2000 yazılımlarını ayrı birer sanal sistemde de çalıştırabiliriz.

Konu dışarıdan bu sistemlere bağlanan kullanıcıların erişim lisanslarına gelince burada da öncesi ve sonrası şeklinde bir durum söz konusu. Şöyle ki eski lisanslama metodunda fiziksel bir sitsem olsun sanal bir sistem olsun her erişim için bir External Connector License gerekiyordu. Güncellenen lisanslama şekli ile sadece bir adet EC yetiyor.

Aynı şekilde Windows 2003 sunucunun bilgisayar başına olan lisanslama türünde ister fiziksel sisteme ister fiziksel sistemin üstündeki sanal sistemlere erişim için tek bir Device CAL yeterli oluyor.

Şimdilik aktaracaklarım bu kadar. Tabi lisanslama işlemleri bu kadarla kalmıyor işlemci başına, yönetilen sistem başına vb. şekilleri de mevcut. Vakit buldukça onları da bu yazıya eklemeye devam edeceğim. Kalın sağlıcakla

M . Hakan CAN

19 Şubat 2008 Salı

VMware ile Bir Bilgisayarı Sanal Hale Getirmek

Merhabalar;

Genelde hep kendi bilgisayarlarımıza sanal bilgisayarlar kurarak ve onlar üzerinde çeşitli denemeleri rahatlıkla yapabiliyorduk. Yine bir ihtiyaçtan iki adet bilgisayarın başka bir kişinin bilgisayarında çalışır hale getirmem gerekti. Ne yapabiliriz diye düşünürken bir de baktım ki VMware’ i yapan ustalar VMware Converter adında harika bir program yazmışlar. Program fiziksel olan bir bilgisayarı sanal bir bilgisayar haline getirebiliyor hem de kaç tane sürücünüz varsa tamamı ya da istediklerinizle birlikte dönüştürebiliyor. Bu sırada yapılan işlemleri aşağıda anlatıyorum. Umarım sizin işinize de yarayacaktır.

Öncelikle http://www.vmware.com/download/converter/download.html adresinden programımızı indiriyoruz. Bizden öncelikle kayıt olmamızı istiyor. Basit bir formu doldurduktan sonra download sayfasına ulaşarak programın Starter Edition olarak geçen ücretsiz versiyonunu çekebiliyoruz. Programın kurulumu basit. Kurulumdan sonra işlemlere başlıyoruz. Buradan Import Machine butonuna tıklayarak ya da File --> New --> Import yolu ile yeni bir sanal bilgisayar oluşturmaya başlayalım.

Karşımıza dönüştürme işlemini sorunsuz bir şekilde yapmamızı sağlayacak sihirbaz çıkıyor. Next ile devam ediyoruz.

Burada ne tarz bir sistem kaynağının kullanılacağını belirliyoruz. Biz fiziksel bir bilgisayarı sanal yapmak istediğimiz için ilk seçenek olan Physical Computer seçeneğini seçerek next diyoruz.

Burada bilgisayara nasıl bağlanılacağını seçiyoruz. İstersek uzaktaki bir bilgisyara da bağlanıp onun imajını alabiliyoruz. Biz kendi bilgisayarımızı alacağımız için This Computer seçeneğini seçerek devam ediyoruz.

Bu ekranda ise o an sanal hale getirilecek bilgisayarda bulunan disklerin listesi görülüyor. Burdan istediğimiz diskleri ya da hepsini seçerek ileri diyoruz. İlginç olan ise bu ekranda toplam 200 GB olmasına rağmen ilerde sanal hale geldikten sonra boyutun oldukça düştüğünü göreceğiz. Bu kısmı oldukça ilginç aslında :o)

Bu ekranda da ileri diyerek oluşturduğumuz sanal disklerin nerede oluşturulacağını, hangi versiyon VMware için olduğunu belirliyoruz.

Daha sonra da oluşturulan sanal disklerin boyutu kadar alanı diskte bloke olmasını ya da ihtiyaç oldukça disk boyutlarının büyüyebilmesini ile ilgili seçeneklerden istenileni seçerek ileri diyoruz.

Network kartı ile ilgili seçeneği de next ile geçiyoruz.

Burada ise Install VMware Tools seçeneğini seçerek bu yazılımın otomatik olarak yüklenmesini sağlıyoruz. Bu yazılımın sağladığı en büyük fayda arada network olarak bir bağlantı olmasa bile sanal bilgisayarı host eden bilgisayar ile host edilen bilgisayar arasında direk bir paylaşılan klasörün oluşturulabiliyor olması ki bu harika bir seçenek.

Daha sonra next diyerek işlemi başlatıyoruz ve bittiğinde de elimizde fiziksel bilgisayarımızın aynısı sanal olarak karşımızda oluyor.

Fiziksel bir bilgisayarı sanal hale getirdikten sonra donanım değişikliği nedeniyle Windows XP aktivasyon işlemi isteyebilir. Lisanslı olan bir bilgisayarı sanal hale getirildiği için aktivasyonun işlemi gerçekleştirilerek kullanmaya başlanabilir.











Bunun bir faydası da şöyle olabilir. Diyelim önemli olan bir sunucunuz üzerinde çeşitli değişiklikler, güncellemeler ya da windows un update ini
yapmanız gerekiyor ancak gerçek bir sunucuda bu oldukça riskli olabilir. Buradan yola çıkarak o sunucunun sanal bir kopyasını oluşturarak denemeleriniz onun üzerinde yapıp sonucundan emin olduktan sonra gerçek sunucuda bu işlemleri uygulayabilirsiniz.

Tabi fiziksel bir bilgisayarın sanal hale getirilerek kullanılması sonucu lisansın geçerli olup olmayacağı ya da ne gibi sakıncalarının olduğunu da araştırıp sizlere burada yayınlayacağım.

Sağlıcakla kalın.

M. Hakan CAN